Babalice (niem. Babalitz)
Młyn papierniczy, Fabryka papieru / papiernia
Adres:
Lokalizacja na mapie orientacyjna – brak dokładnych danych
Babalice, woj. warmińsko-mazurskie
Lata działalności:
ok. 1750 - po 1880
Profil produkcji
papier czerpany, papier maszynowy
Wykaz właścicieli
- Johann Austigall – właściciel, 1750.
- David Stiens – papiernik, 1810, fabrykant papieru, 1815.
- Johan Friedrich Stiens – fabrykant papieru, 1821.
- Friedrich Ludwig Stienss – fabrykant papieru, 1816-1820, 1822-1832, właściciel papierni i fabrykant papieru, 1833-1839, właściciel papierni, 1839-1842. * Friedrich L. Stienss (zapewne podupadłszy na zdrowiu), wyznaczył przynajmniej od roku 1839 swojego następcę Friedricha Kayhs (Kaÿhs) z Biskupca Pomorskiego (Bischofswerder), który przejął obowiązki fabrykanta papieru (Papier Fabrikant) w Babalicach. Stienss zmarł 16. maja 1842 roku i został pochowany na cmentarzu w Biskupcu Pomorskim, leżącym nieopodal Babalic – według zapisów pochodzących z księgi parafialnej w Biskupcu Pomorskim.
- Friedrich Kayhs (Kaÿhs) – fabrykant papieru, 1839-1843.
- Karl Ebbinghaus – fabrykant papieru,1855.
Opis
Babalice w parafii Lipinki były własnością Kalksteina. Papiernia działała na pewno przed 1750 r. (pierwszy znany właściciel), a istniała już w roku 1720 (i 1724, 1727). Potwierdzają to zapisy w metrykach aktów chrztów z parafii Lipinki. W 1798 r. zatrudniała trzech robotników, produkując papier o wartości 1 tys. talarów rocznie. Zapewne w drugiej połowie XIX w. została przekształcona w fabrykę. Funkcjonowała jeszcze na pewno w roku 1867. Wynika to z zapisu metrykalnego chrztu córki papiernika (Papiermacher) Ludwiga Beyera. Z artykułu zamieszczonego w biuletynie „Wieści Gminne” z gminy Biskupiec nr 3/2019 z października 2019 r. wynika, że budynek papierni w Babalicach spłonął w kwietniu 1889 r. a na jego miejscu wybudowano duży młyn zbożowy. Taką informację zamieściła tam Pani Ewa Adamczak w oparciu o artykuł z gazety „Thorner Presse” (niem. Thorn – Toruń) z dnia 12.02.1890 r.

Wykaz publikacji i linki na temat obiektu:
Budka W., Recenzja Fr. Hössla „Alte Papiermühlen der Preussischen Provinzen West und Ostrpreussen mit Danzig, auch Posen”, „Przegląd Biblioteczny” 1938, s. 175–184.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. 1: Aa–Dereneczna, Warszawa 1880, s. 65.
Wieści gminne. Samorządowy biuletyn informacyjny gminy Biskupiec, Nr 3/2019
Opracowanie:
Karolina Dyjas, Marian Nowak






