Domkowo (niem. Domkau)
Młyn papierniczy, Fabryka papieru / papiernia

Adres:

Domkowo
Grunwald woj. warmińsko-mazurskie

Lata działalności:

1658 - 1860

Profil produkcji

papier czerpany, papier maszynowy

Asortyment produkcji

W 1746 roku wyprodukowano:

papier koncepcyjny  Concepttenpapier)  300 ryz

papier karpiowy (Carpenpapier) 400 ryz

papier z wizerunkiem Matki Boskiej (Marienbildpapier) 200 ryz

papier z orłem (Adlerpapier) 100 ryz

papier pocztowy (listowy) duży i mały 80 ryz

W 1756 wyprodukowano łącznie około 1000 ryz papieru  rozszerzając ofertę o papier pakowy i powlekany oraz papier lepszej jakości z kosem w wizerunku (Amselpapier)

Produkcja w 1803 roku  wynosiła :

zwykły papier listowy 1,5 beli

papier z orłem 24 bele

papier z wizerunkiem Matki Boskiej 3 bele

zwykły niebieski papier 1 bela

papier z karpiem do druku 25 bel

papier z karpiem do pisania 22 bel

szara bibuła 34 bele.

W 1843 r. w Domkowie zainstalowano maszynę papierniczą i zakład rozpoczął produkcję papierów maszynowych.

Wykaz właścicieli

1662 – Johan Oberbeck (Hoverbeck), po jego śmierci należała do spadkobierców  rodziny Hoverbeck

1763 – Johan Gottlieb  Lehr (również jako podnajemca)

1829-1862 – Joseph Constantin August Ludwig Schütz

Opis

Na podstawie danych, na które powołuje się dr Hans Kohtz w swojej monografii Ostpreusiche Papierfabrikation z 1935 r. s. 63, stwierdza, że istnieje notatka  w aktach Miejskich Ostródy o papierni w Domkowie powstałej w 1658 r. Nie ma jednoznacznej informacji czy młyn papierniczy powstał w miejscu młyna zbożowego, czy był wybudowany od podstaw. Pierwszym właścicielem był Johan Oberbeck (Hoverbeck). Pod datami  1662/63 oraz  1669/70 podawane są obydwie wersje powstania papierni.

Papiernia wytwarzała papier głównie na potrzeby Ostródy, ale również wysyłano papier do Elbląga.

W 1843 r. w papierni zainstalowano maszynę papierniczą. Zakład zaprzestał działalności ok. 1860 r.

Znaki wodne

Madonna, Orzeł, Karp, Tarcza herbowa z 3 ptakami (kos)

Wykaz publikacji i linki na temat obiektu:

Kohtz H., Ostpreusiche Papierfabrikation, Stalluponen 1935

Kohtz H., Ostpreusiche Adler-Wasserzeichen im Wandel der Zeit, „Papier Gechichte”, Jg. 1, nr 4,  „Forschungstelle Papiergeschichte”, 1951

Kohtz H., Die Herkunft ostpreussicher Papiermacher,  „Papier Gechichte”, Jg 4, nr 1, „Forschungstelle Papiergeschichte”, 1954

Laucevičius E., Popierius Lietuvoje XV–XVIII a., Tom 1 i 2 Vilnius 1967

Ulewicz A., Dąbrowski J., Filigrany w zasobie Archiwum Państwowego w Olsztynie, Olsztyn 2018

https://www.blogus.de/Pmuehlen.html#D

 

Opracowanie:

Andrzej Mariusz Ulewicz