Cieszyniec (niem. Teschenwalde)
Młyn papierniczy

Adres:

Lokalizacja na mapie orientacyjna - brak dokładnych danych
Cieszyniec woj. warmińsko-mazurskie

Lata działalności:

1707 - 1852

Profil produkcji

papier czerpany

Asortyment produkcji

W roku 1746 za czasów Ziesera zanotowano produkcję 8 gatunków papierów w tym:

Mały papier listowy                                             10 ryz

Papier z orłem                                                     150 ryz

Papier z wizerunkiem Madonny  w klasie 1 i 2    200 ryz

Papier karpiowy                                                      150 ryz

Papier do druku                                                       200 ryz

Papier igłowy                                                              50 ryz

Papier szary                                                                200 ryz

Papier do pisania był eksportowany do Królewca , natomiast drukarski i igłowy do Elbląga

Produkcja w roku 1803

Dobry pisarski papier                                            10 bel

Dobry z orłem                                                          50 bel

Papier „Concept”                                                  250 bel

Szara bibuła                                                            250 bel

W 1806 roku papiernia  zatrudniała 3 papierników i produkowała około 1000 ryz papieru za 1433 Talary

Wykaz właścicieli

Nazwiska związane z papiernią:

1707 -1727 Ehrenfried Schaffhirt, założyciel – właściciel

1727- 1772  Christoph Friedrich Schaffhirt, syn założyciela – właściciel

1741-1742   Scharlotte Regina Schaffhirt, współwłaścicielka – żona brata Christopha,

Samuela, po drugim mężu Zieser, oraz jej córka Anna Regina

1742 -1766  Gottfried Zieser – papiernik, właściciel

1766-1777  Carl Friedrich Günther właściciel – mąż Anny Reginy

1777- 1780  Scharlotte Elisabeth Günther – właścicielka

1780-1786   Jacob Röckner – papiernik właściciel – mąż Scharlotte Elisabeth

1786-1814   Johan Fridrich Christian Herrmann – właściciel (posiadał papiernię w Domkowie, a jego

prawdziwe nazwisko brzmiało Schaffhirt, ożenił się z córką Güntera)

1798- 1814  Fridrich Reinholdt Herrmann, właściciel – syn Johana Fridricha

1814- 1832 Johan Gottfried Herrmann, właściciel – brat Fridricha

1832-1852  Carl Friedrich Gottlieb Herrmann, właściciel – syn Johana

Opis

Cieszyniec,  niem. Teschenwalde  – miejscowość w pobliżu Pasłęka w gminie Godkowo nad strugą Wąska w województwie warmińsko-mazurskim. Współrzędne miejscowości  54°05’00.0″N 19°46’59.0″E

Papiernia została założona 21 Grudnia 1707 r. na mocy kontraktu pomiędzy dzierżawcą papierni w Carben (obecnie Pogorkino w obwodzie Królewieckim) Ehrenfriedem Schaffirtem, a nadleśniczym na region Prus Górnych i Natangię – Ludolfem Wilhelmem von Lüderitz.

Decyzja ta została zaakceptowana przez króla Prus Fryderyka I w 1708 r. i obejmowała na prawie chełmińskim nie tylko młyn papierniczy, ale przyległe 3 włóki ziemi oraz zwolnienie z danin przez 7 kolejnych lat z docelowym czynszem po 200 guldenów rocznie. Dodatkowym obciążeniem do umowy była konieczność dostarczania rocznie 2 ryz dobrego papieru pisarskiego na dwór łowczego.

Pierwszorzędne znaczenie miało też pozwolenie pozyskiwania surowca na terenie całego królestwa, włącznie z Królewcem i mniejszymi miastami. Większość papierni na terenie Prus miało ograniczone prawo pozyskiwania surowca.

Po śmierci  założyciela, papiernię przejęli spadkobiercy Schaffirta, jednakże poprzez koligacje rodzinne praktycznie papiernia pozostawała do końca swej działalności w szeroko rozumianej rodzinie.

Znaki wodne

Madonna

Orzeł

Karp

Kurier na Koniu

Równolegle ze znakami wodnymi mogły pojawiać się inicjały:

TW – Teschenwalt

CFG – Carl Fridrich Günther

FFSTW – Fridrich F. Schaffhirt Teschenwalt

JFR – Jacob Fridrich Röckner

GZTW – Gottfried Zieser Teschenwald

GR FR SCHAFFHIRT

Znaki wodne - galeria

Opracowanie:

Andrzej Ulewicz