Domkowo (niem. Domkau)
Młyn papierniczy, Fabryka papieru / papiernia
Adres:
Domkowo
Grunwald woj. warmińsko-mazurskie
Lata działalności:
1658 - 1860
Profil produkcji
papier czerpany, papier maszynowy
Asortyment produkcji
W 1746 roku wyprodukowano:
papier koncepcyjny Concepttenpapier) 300 ryz
papier karpiowy (Carpenpapier) 400 ryz
papier z wizerunkiem Matki Boskiej (Marienbildpapier) 200 ryz
papier z orłem (Adlerpapier) 100 ryz
papier pocztowy (listowy) duży i mały 80 ryz
W 1756 wyprodukowano łącznie około 1000 ryz papieru rozszerzając ofertę o papier pakowy i powlekany oraz papier lepszej jakości z kosem w wizerunku (Amselpapier)
Produkcja w 1803 roku wynosiła :
zwykły papier listowy 1,5 beli
papier z orłem 24 bele
papier z wizerunkiem Matki Boskiej 3 bele
zwykły niebieski papier 1 bela
papier z karpiem do druku 25 bel
papier z karpiem do pisania 22 bel
szara bibuła 34 bele.
W 1843 r. w Domkowie zainstalowano maszynę papierniczą i zakład rozpoczął produkcję papierów maszynowych.
Wykaz właścicieli
1662 – Johan Oberbeck (Hoverbeck), po jego śmierci należała do spadkobierców rodziny Hoverbeck
1763 – Johan Gottlieb Lehr (również jako podnajemca)
1829-1862 – Joseph Constantin August Ludwig Schütz
Opis
Na podstawie danych, na które powołuje się dr Hans Kohtz w swojej monografii Ostpreusiche Papierfabrikation z 1935 r. s. 63, stwierdza, że istnieje notatka w aktach Miejskich Ostródy o papierni w Domkowie powstałej w 1658 r. Nie ma jednoznacznej informacji czy młyn papierniczy powstał w miejscu młyna zbożowego, czy był wybudowany od podstaw. Pierwszym właścicielem był Johan Oberbeck (Hoverbeck). Pod datami 1662/63 oraz 1669/70 podawane są obydwie wersje powstania papierni.
Papiernia wytwarzała papier głównie na potrzeby Ostródy, ale również wysyłano papier do Elbląga.
W 1843 r. w papierni zainstalowano maszynę papierniczą. Zakład zaprzestał działalności ok. 1860 r.
Znaki wodne
Madonna, Orzeł, Karp, Tarcza herbowa z 3 ptakami (kos)

Wykaz publikacji i linki na temat obiektu:
Kohtz H., Ostpreusiche Papierfabrikation, Stalluponen 1935
Kohtz H., Ostpreusiche Adler-Wasserzeichen im Wandel der Zeit, „Papier Gechichte”, Jg. 1, nr 4, „Forschungstelle Papiergeschichte”, 1951
Kohtz H., Die Herkunft ostpreussicher Papiermacher, „Papier Gechichte”, Jg 4, nr 1, „Forschungstelle Papiergeschichte”, 1954
Laucevičius E., Popierius Lietuvoje XV–XVIII a., Tom 1 i 2 Vilnius 1967
Ulewicz A., Dąbrowski J., Filigrany w zasobie Archiwum Państwowego w Olsztynie, Olsztyn 2018
https://www.blogus.de/Pmuehlen.html#D
Opracowanie:
Andrzej Mariusz Ulewicz